HOME |   BIO |   ARTIKELEN |   VIDEO |   FOTO'S |   INTERVIEWS |   BOEKEN |   CONTACT        

In memoriam Marcel Roele (1961 - 2011)

23 januari 2011

Marcel Roele Beste Marcel,

Recent bereikte mij het onverwachte nieuws dat je was overleden. Veel te vroeg maar ook onnodig.

We leerden elkaar kennen in 2002. In een boekenwinkel ontdekte ik jouw derde boek 'De Mietjesmaatschappij' en ik was meteen gegrepen. Dat was de tijd van de zogenaamde Fortuyn-revolte waarin Nederland langzamerhand de mantel van politieke correctheid afwierp. De ondertitel van het boek luidde: Over politiek incorrecte feiten. Meteen legde ik het op de toonbank om thuis lekker tot mij te nemen. Het voelde alsof ik een bijzondere ontdekking had gedaan en een schat bij me droeg.

Het was typisch een Roele boek. Met tegendraadse feiten en ideeen over intelligentieverschillen, sexeverschillen en de erfelijkheid daarvan. Heilige huisjes die goed onderbouwd omvergeworpen werden. Allemaal helder en prettig aaneengeschreven. Natuurlijk compleet ongeschikt voor de kwetsbare Volkskrantlezers of de tere geesten van de NRC abonnees, maar voor mij een verademing. Zeker in die tijd.

Aangezien het hoofdstuk De overbodige overheid aansloot bij mijn eigen ideeen nam ik contact met je op. Jouw stukken verdienden een breder podium en met jouw toestemming plaatste ik wat artikelen op MeerVrijheid.nl.

Jij was toen nog niet bekend met het libertarisme, de politieke stroming die door Meervrijheid wordt gepromoot, en ik introduceerde deze bij jou. Het libertarische gedachtegoed ging erin als koek.

We hadden niet alleen een zakelijk contact want vanaf de eerste ontmoeting was wel duidelijk dat we vrienden zouden kunnen worden. Niet alleen ons rebelse karakter kwam overeen maar ook ons gevoel voor humor. Beiden hielden we van droge, sarcastische of cynische humor, liefst met understatements. We spaarden niemand en vooral niet elkaar. 1000 manieren om elkaar beleefd de grond in te boren. Om vervolgens elkaar te complimenteren met de spitsvondige manier waarop de ander de hel in was geprezen. Er staan mij nog verschillende keren bij dat ik bijna over de vloer rolde van het lachen. Nooit een saai moment met Marcel.

Je artikelen en columns die je door de jaren heen schreef voor allerlei bladen, waaronder het AD en HP/De tijd, en een enkele keer de Opzij (nota bene in het hol van de leeuw!) publiceerde ik op MeerVrijheid.nl. En als een van ons ergens voor studenten een voordracht moest geven dan reden we er vaak samen heen.

Je verscheen af en toe op TV om commentaar te geven over X of Y maar het is jammer dat je nooit een TV persoonlijkheid bent geworden. Aan je kennis en capaciteiten lag het in ieder geval niet. Maar waarschijnlijk was je te politiek incorrect voor brede acceptatie, ook al zwakte je je stellingen vaak wat af om het beter verteerbaar te maken. Maar naar mijn idee was jij in je slechtste momenten beter dan menig opiniemaker op TV in zijn of haar beste tijden. Van jouw kant geen slaapverwekkend, gezapig, zweverig of moralistisch wereldverbeterend gezwets maar grappige vergelijkingen, interessante feiten, logische redeneringen en opmerkelijke ideeen. De wereld kon er wat van leren.

Maar helaas, de meeste mensen leven liever met een prettige leugen dan met een lastige waarheid. En in prettige onzin weigerde jij natuurlijk te handelen.

Je algemene kennis was breed en diep en je vakkennis indrukwekkend. Onze gesprekken liepen vaak lang uit en ik bestookte je met vragen over van alles en nog wat. En andersom vertelde ik je wat ik wist over technologie, economie en libertarisme. Of het nou ging over geschiedenis, internationale ontwikkelingen, Nederlandse politiek, het gedrag van de grijsgevlekte polifinario of meer vakinhoudelijke zaken als sociologie, sexe-verschillen of intelligentie, jij kon er iets interessants over vertellen. Je verstond de kunst om zelfs de saaiste dingen zo te verbeelden dat ze grappig werden.

Dat talent viel ook anderen op. Fons de Poel huurde jou in om verschillende bedrijfsdagen op te leuken. Dan zette je bijvoorbeeld de verrichtingen van de werknemers van bedrijf X in een sociobiologisch kader. Je gaf dan aan wat de overeenkomsten waren tussen het gedrag van Microsoft-werknemers en dat van bijvoorbeeld buidelratten? Ja, zo hadden ze het nog niet bekeken! En je vertelde welke evolutionaire verklaringen er zijn voor de gevoerde kantoorpolitiek bij Price WaterHouse Coopers. Vaak met confronterende stellingen die niet altijd vleiend waren voor de toehoorders maar wel prikkelden. Het publiek kon niet anders dan sympathie voor je voelen, niet in het minst omdat je altijd je betoog met humor bracht.

Je liefde voor dieren uitte zich niet alleen tot jouw kennis erover. Met jouw kinderen Olivier en Olga mocht je graag dierentuinen bezoeken en vermaakte je hen met wetenswaardigheden over over Beest X en Dier Y. Voor de kinderen hield je thuis twee tamme ratten, meestal in hun kooi. Ze staan bij velen als rotdieren bekend maar ik heb ze bij jou anders leren kennen. Je liet ze vaak in huis rondlopen maar kreeg daar spijt van nadat ze de bedrading van je nieuwe wasmachine hadden doorgevreten en de Miele reparateur meldde dat zoiets toch echt niet onder de garantie viel. Vanaf die tijd moest je oppassen dat ze niet uit de huiskamer braken. Jouw ratten hielden van mensen en jij hield van hun. Ik herinner mij dat ze mij als gast bij jou thuis  zonder aarzeling besnuffelden en beklommen. En zelfs mijn broekspijpen binnendrongen. Je waarschuwde mij dat ze te vrijpostig zouden worden en op mij zouden piesen als ik niet wat strenger voor ze was. “Smijt ze maar op de bank hoor”, raadde je mij aan om respect af te dwingen. Die stond enkele meters verder maar ze zouden er geen pijn aan beleven verzekerde je mij. Aarzelend gooide ik ze op de kussens en tot mijn verbazing beklommen de ratten mij weer in de verwachting nog een keer door de lucht te zweven.

Voor MeerVrijheid hield je enkele voordrachten en van verschillende personen kreeg ik dan naderhand te horen dat men je een intrigerend en prettig persoon had ervaren. “Wat een leuke vent is dat” vertelde men mij, en in hun stem beluisterde ik hun verbazing over het bestaan van zo iemand. De manier waarop je sprak was bijzonder, je gebruik van woorden verrassend. Soms wel een beetje wereldvreemd dat woordgebruik, maar het versterkte het idee van een kamergeleerde, wat je ook wel was.

Maar je kon ook heel sociaal en hulpvaardig zijn. Ik begreep van je dat vrouwen je waardeerden om je inlevingsvermogen en luisterend oor en mannen je mochten om je soms harde humor en je kennis van zaken.

Dat je politiek incorrecte feiten verkondigde namen vooral progressieve mensen je kwalijk. Alsof je wilde dat het zo was, of alsof je moedwillig de boel zou hebben verdraaid. Onder het motto: de boodschap is slecht en daarom de boodschapper ook. Maar daar is mij nooit iets van gebleken. Jouw intellectuele inspanningen waren een zoektocht naar waarheid, niet een middel om anderen te plezieren. Kennis en inzicht waren voor jou een doel op zich, welkom of onwelkom, en uiteindelijk een middel om de wereld beter te begrijpen en te verbeteren. Jouw wens voor maximale persoonlijke en economische vrijheid voor iedereen was bedoeld om mensen hun eigen situatie te laten verbeteren.

Onze vriendschap was niet altijd makkelijk. Maar ik ben blij dat ik je gekend heb. Ik heb er veel van geleerd en vaak van genoten. En ik geloof dat je aan Nederland een bijdrage hebt geleverd ten goede.

De laatste jaren kreeg je veel tegenslag te verwerken. Alsof het Universum het op je gemunt had. Het dieptepunt was bereikt. Ik had groot respect voor de manier waarop je vorig jaar uit het dal omhoog klom. Maar het was niet altijd makkelijk je hulp te bieden. Ik wilde je wel helpen maar je leek jezelf in de weg te zitten. Dus zagen wij elkaar minder vaak.

Je meldde mij recent dat je werkte aan je vierde boek. Wellicht zal dat het daglicht nog zien. Je heb mij eindeloos van opbouwende kritiek voorzien bij het schrijven van verschillende artikelen en vorige maand nog bij de laatste hand van mijn eerste boek. Dankzij jou ben ik beter gaan schrijven waarvoor ik je dank verschuldigd ben. Maar jouw schrijfvaardigheid zal ik nooit evenaren.

Je had veel talenten maar helaas hebben die zich niet uitbetaald in roem, rijkdom of persoonlijk geluk. Het publiek werd jammer genoeg nooit echt ontvankelijk voor jouw ideeen, ideeen die je als een van de eersten in Nederland verkondigde. De brede erkenning en waardering die je mijns inziens verdiende heb je nooit gekregen. Gelukkig heb je drie mooie boeken achtergelaten en ik hoop maar dat men je in de toekomst met terugwerkende kracht die erkenning geeft.

Rust zacht beste Marcel. Je hebt de rust verdiend. De nieuwe situatie is nog onwerkelijk en moet nog even bezinken maar ik weet zeker dat dat ik je binnenkort om meerdere redenen ga missen.

Frank Karsten



Volgens het autopsierapport is Marcel verrassend genoeg overleden aan ARVD. Dit is een erfelijke ziekte en niemand was ervan de hoogte dat Marcel het onder de leden had.

De begrafenis heeft plaatsgevonden op vrijdag 28 januari om 10.30 uur.

Lokatie
Noorderbegraafplaats
Buikslotermeerdijk 83
1025 WH Amsterdam
Telefoon: 020 636 03 90

Routebeschrijving
http://www.noorderbegraafplaats.nl/contact/routebeschrijving/